<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 skin-theme-clientpref-day vector-sticky-header-enabled" lang="de" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Anio Vetus</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Anio_Vetus"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link href="./_mw_/ext.gadget.citeRef.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.defaultPlainlinks.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonHide.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonLayout.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonStyle.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiDarkmode.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiResponsive.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.specialSearch.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Anio_Vetus rootpage-Anio_Vetus skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Anio Vetus</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="de" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="de" dir="ltr"><table border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" style="float:right; empty-cells:show; margin-left:1em; margin-bottom:0.5em; background:#FFDEAD;">
<tbody><tr>
<th colspan="2"><b>Anio Vetus</b>
</th></tr>
<tr bgcolor="#FFFFFF">
<td>Baujahr</td>
<td>272–269 v. Chr.
</td></tr>
<tr bgcolor="#FFFFFF">
<td>Länge</td>
<td>64 km
</td></tr>
<tr bgcolor="#FFFFFF">
<td>Quellgebiet</td>
<td>Tal des <a href="Aniene" title="Aniene">Aniene</a><br>nordöstlich von Tivoli
</td></tr>
<tr bgcolor="#FFFFFF">
<td>Höhe der Quelle<br>über NN</td>
<td>280 m
</td></tr>
<tr bgcolor="#FFFFFF">
<td>Höhe in Rom</td>
<td>48 m
</td></tr>
<tr bgcolor="#FFFFFF">
<td>Querschnitt im <br>Unterlauf (B × H in m)</td>
<td>0,9 × 2,3
</td></tr>
</tbody></table>
<p>Der <b>Anio Vetus</b> (benannt nach dem Fluss <a href="Aniene" title="Aniene">Aniene</a>, <a href="Lateinische_Sprache" class="mw-redirect" title="Lateinische Sprache">lat.</a> <i>Anio</i>) war eine <a href="R%C3%B6misches_Reich" title="Römisches Reich">römische</a> <a href="Wasserleitung" title="Wasserleitung">Wasserleitung</a> (<a href="Aqu%C3%A4dukt" title="Aquädukt">Aquädukt</a>) zur Versorgung des antiken <a href="Rom" title="Rom">Roms</a>.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Geschichte">Geschichte</h2></div>
<p>Der Anio Vetus war die zweite Wasserleitung in Rom. Ihre Konstruktion begann 272 v. Chr. und endete 269 v. Chr. Die <a href="Censur" title="Censur">Censoren</a> <a href="Manius_Curius_Dentatus" title="Manius Curius Dentatus">Manius Curius Dentatus</a> und <a href="Lucius_Papirius_Praetextatus" title="Lucius Papirius Praetextatus">Lucius Papirius Praetextatus</a><sup id="cite_ref-1" class="reference"><a href="#cite_note-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> ordneten den Bau an, der aus der Beute des <a href="Pyrrhischer_Krieg" title="Pyrrhischer Krieg">Sieges gegen Pyrrhus</a> finanziert wurde. Nach dem Tod der beiden Censoren wurde die Wasserleitung von <a href="Marcus_Fulvius_Flaccus_(Konsul_264_v._Chr.)" title="Marcus Fulvius Flaccus (Konsul 264 v. Chr.)">Marcus Fulvius Flaccus</a> vollendet.
</p><p>Den Namen <i>Anio Vetus</i> (lateinisch <i>vetus</i> „alt“) erhielt die Wasserleitung beim Bau des <a href="Anio_Novus" title="Anio Novus">Anio Novus</a> (<i>novus</i> „neu“) im Jahre 38 n. Chr.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Wasserführung"><span id="Wasserf.C3.BChrung"></span>Wasserführung</h2></div>
<p>Für die Wasserversorgung wurde Wasser aus dem Fluss <a href="Aniene" title="Aniene">Anio</a> bei <a href="Vicovaro" title="Vicovaro">Vicovaro</a> entnommen. Die rund 64 km lange Wasserleitung verlief aus strategischen Gründen größtenteils unterirdisch, längs des Flusses bis <a href="Tivoli_(Italien)" class="mw-redirect" title="Tivoli (Italien)">Tibur</a>, dann entlang der Via Prenestina bis Gabii, und erreichte entlang der Via Latina und der Via Labicana in der Nähe der Porta Maggiore die Stadt.
Innerhalb dieser wurde sie als Aquädukt über den Esquilin geführt und endete zwischen der <i><a href="Porta_Esquilina" title="Porta Esquilina">Porta Esquilina</a></i> und dem <a href="Viminal" title="Viminal">Viminal</a> in der Nähe des heutigen Bahnhofs Termini.
Anderthalb Kilometer vor der Porta Maggiore hatte die Leitung eine Abzweigung, den <i>specus Octavianus</i>, die in Richtung der <a href="Porta_Latina" title="Porta Latina">Porta Latina</a> führte und darüber hinaus dorthin, wo später die Thermen des <a href="Caracalla" title="Caracalla">Caracalla</a> errichtet wurden<sup id="cite_ref-2" class="reference"><a href="#cite_note-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.
</p><p>Mehrere Male musste die Wasserleitung repariert werden. Dies geschah insbesondere unter Quintus Marcius Rex im 2. Jahrhundert v. Chr., dann unter <a href="Marcus_Vipsanius_Agrippa" title="Marcus Vipsanius Agrippa">Marcus Vipsanius Agrippa</a> im Jahr 33 v. Chr. und unter Kaiser <a href="Augustus" title="Augustus">Augustus</a> in den Jahren 11 bis 4 v. Chr.
</p><p>Nach dem Bau des Anio Novus und den Reformen des Oberaufsehers über die Aquädukte <a href="Sextus_Iulius_Frontinus" title="Sextus Iulius Frontinus">Sextus Iulius Frontinus</a>, die die Qualität des Wassers steigerten, wurde das Wasser des Anio Vetus größtenteils zum Gießen der Gärten verwendet.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Anmerkungen">Anmerkungen</h2></div>
<ol class="references">
<li id="cite_note-1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-1">↑</a></span> <span class="reference-text"><a href="Sextus_Iulius_Frontinus" title="Sextus Iulius Frontinus">Frontinus</a> (<i>de aquis</i> 1,6) gibt statt seiner aufgrund einer Verwechslung fälschlicherweise <a href="Lucius_Papirius_Cursor_(Konsul_293_v._Chr.)" title="Lucius Papirius Cursor (Konsul 293 v. Chr.)">Lucius Papirius Cursor</a> an, einen der Konsuln des Jahres 272 v. Chr. So in <i>Der Kleine Pauly</i> s. v. Papirius 36.</span>
</li>
<li id="cite_note-2"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-2">↑</a></span> <span class="reference-text">Dieser Abschnitt größtenteils nach <i>Staccioli</i>; vgl. Literaturangabe!</span>
</li>
</ol>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Siehe_auch">Siehe auch</h2></div>
<ul><li><a href="Wasserversorgung_im_R%C3%B6mischen_Reich" title="Wasserversorgung im Römischen Reich">Wasserversorgung im Römischen Reich</a></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Literatur">Literatur</h2></div>
<ul><li><a href="Samuel_Ball_Platner" title="Samuel Ball Platner">Samuel Ball Platner</a>, <a href="Thomas_Ashby" title="Thomas Ashby">Thomas Ashby</a>: <i>A Topographical Dictionary of Ancient Rome.</i> Oxford University Press, London 1929, S. 12–13, (<a rel="nofollow" class="external text" href="http://www3.lib.uchicago.edu/cgi-bin/eos/eos_page.pl?DPI=100&callnum=DG16.P72&ident=12">Digitalisat</a>).</li>
<li>Thomas Ashby: <i>The Aqueducts of Ancient Rome.</i> Clarendon Press, Oxford 1935, S. 54–87 (<a rel="nofollow" class="external text" href="https://archive.org/details/1935TheAqueductsOfAncientRomeThomasAshby/page/n34/mode/1up">Digitalisat</a>).</li>
<li><a href="Lawrence_Richardson_Jr." title="Lawrence Richardson Jr.">Lawrence Richardson</a>: <i>A New Topographical Dictionary of Ancient Rome.</i> Johns Hopkins University Press, Baltimore MD u. a. 1992, ISBN 0-8018-4300-6, S. 11, <i>(Anio Vetus).</i></li>
<li>Romolo A. Staccioli: <i>Guida di Roma antica</i> (= <i>Biblioteca Universale Rizzoli.</i> 585). 3a edizione. Rizzoli, Mailand 1994, ISBN 88-17-16585-9.</li></ul>
<style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r260755238">
/* start https://de.wikipedia.org/ */
.mw-parser-output div.klappleiste{border:1px solid var(--dewiki-rahmenfarbe1);clear:both;font-size:95%;box-sizing:border-box;margin-top:1.5em;padding:2px}.mw-parser-output div.klappleiste:after{clear:both;content:"";display:block}.mw-parser-output div.klappleiste-bild{float:left;padding:2px}.mw-parser-output div.klappleiste-kopf{background:var(--dewiki-hintergrundfarbe5);color:var(--color-base,#202122);text-align:center;font-weight:bold}.mw-parser-output div.klappleiste.mw-collapsed .klappleiste-bild{display:none}.mw-parser-output div.klappleiste+div.klappleiste,.mw-parser-output div.klappleiste+link+div.klappleiste,.mw-parser-output div.klappleiste+link+link+div.klappleiste,.mw-parser-output div.klappleiste+link+style+div.klappleiste,.mw-parser-output div.klappleiste+style+div.klappleiste,.mw-parser-output div.klappleiste+style+style+div.klappleiste,.mw-parser-output div.klappleiste+style+link+div.klappleiste{margin-top:-1px}@media screen{html.skin-theme-clientpref-night .mw-parser-output .klappleiste-bild span[typeof="mw:File"]:not(.skin-invert-image) img{background-color:#c8ccd1}}@media screen and (prefers-color-scheme:dark){html.skin-theme-clientpref-os .mw-parser-output .klappleiste-bild span[typeof="mw:File"]:not(.skin-invert-image) img{background-color:#c8ccd1}}
/* end https://de.wikipedia.org/ */
</style>
<div class="klappleiste mw-collapsible navileiste navigation-not-searchable center" role="navigation">
<div class="klappleiste-bild nomobile noviewer" aria-hidden="true" role="presentation"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="klappleiste-kopf"><a href="Wasserversorgung_im_R%C3%B6mischen_Reich" title="Wasserversorgung im Römischen Reich">Antike Aquädukte von Rom</a></div>
<div class="klappleiste-inhalt mw-collapsible-content">
<div class="centered" style="display: table">
<p><a href="Anio_Novus" title="Anio Novus">Anio Novus</a> |
<a class="mw-selflink selflink">Anio Vetus</a> |
<a href="Aqua_Alexandrina" title="Aqua Alexandrina">Aqua Alexandrina</a> |
<a href="Aqua_Alsietina" title="Aqua Alsietina">Aqua Alsietina</a> |
<a href="Aqua_Appia" title="Aqua Appia">Aqua Appia</a> |
<a href="Aqua_Claudia" title="Aqua Claudia">Aqua Claudia</a> |
<a href="Aqua_Iulia" title="Aqua Iulia">Aqua Iulia</a> |
<a href="Aqua_Marcia" title="Aqua Marcia">Aqua Marcia</a> |
<a href="Aqua_Tepula" title="Aqua Tepula">Aqua Tepula</a> |
<a href="Aqua_Traiana" title="Aqua Traiana">Aqua Traiana</a> |
<a href="Aqua_Virgo" title="Aqua Virgo">Aqua Virgo</a>
</p>
</div>
</div></div></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Dieser Artikel wurde von <a class="external text" title="Zuletzt bearbeitet am 2022-08-02" href="https://de.wikipedia.org/wiki/?title=Anio_Vetus&oldid=225010428">Wikipedia</a> herausgegeben. Der Text ist unter <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.de">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a> verfügbar, sofern nicht anders angegeben. Für die Mediendateien können zusätzliche Bedingungen gelten.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>
</body></html>